वीस वर्षांचे चित्रीकरण, सातत्याने दिलेल्या भेटी आणि जपलेले जिव्हाळ्याचे संबंध यांतून आकाराला आलेली ही सहा भागांची माहितीपट‑मालिका ग्रामीण महाराष्ट्रापासून सुरू होऊन समकालीन भारताचा प्रवास घडवते. या प्रवासादरम्यान जात, विस्थापन, विकास आणि सामाजिक संघर्ष यांचा सखोल मागोवा घेण्यात आला आहे.

Untitled Artwork 109

सहा चित्रपट तयार होत आहेत

या मालिकेचा मुख्य विषय महाराष्ट्रातील विदर्भ हा आहे. गोसीखुर्द धरणामुळे अनेक कुटुंबांना आपली घरं सोडावी लागली आणि त्यांचं पुनर्वसन नव्या वस्त्यांमध्ये करण्यात आलं. तिथे ही कुटुंबं पुन्हा घरं उभारत आहेत, उपजीविकेची साधनं शोधत आहेत आणि नव्याने आयुष्य सुरू करत आहेत. मात्र, या नव्या वस्त्यांमध्येही जातिभेद आणि विषमता कायम असल्याचं या मालिकेतून समोर येतं.

Map a
  • जात

    CASTE
    #1
  • विस्थापन

    Displacement
    #2
    Film 2
  • आंदोलन

    Movement
    #3
    Film 3 2026 10 07 191024 rtro

यानंतर ही मालिका ताडोबा आणि उमरेड‑करहांडला येथील जंगलांकडे वळते. या भागात वन्यजीवांचे संरक्षण, जंगलांचे व्यवस्थापन आणि वनविभागाच्या कामामुळे स्थानिक लोकांच्या जीवनात कसे बदल होत आहेत, हे दाखवले आहे. त्यानंतर या मालिकेचा प्रवास उत्तरेकडे हिमालयाच्या पायथ्याशी सुरू होतो.

Map b
  • धरण

    Dam
    #4
    Film 4
  • शेतकरी कष्टकरी

    Farmer–Labourer
    #5
    Film 5
  • जंगलात

    The forest frontier
    #6
    Film 6

२० वर्षांचे फुटेज

इंडिया भीमराया’ या माहितीपटासाठी गेल्या २० वर्षांत केलेलं चित्रीकरण, घेतलेल्या मुलाखती, गाणी आणि संग्रहित साहित्याची ही एक झलक… 

पहिल्या चित्रपटाचे काम सुरू आहे.

ही मालिका जातीने सजीव रचना म्हणून सुरू होते: नावे, शाळा, मंदिरे, पाण्याचे स्त्रोत, अपमान, गाणी आणि आठवणी.

जात

CASTE
#1

आपण डॉ. आंबेडकरांचे म्हणणे ऐकतो.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे कायदेतज्ज्ञ, राजकीय विचारवंत आणि दलित मुक्ती चळवळीचे नेते होते. भारतीय संविधानाचा मसुदा तयार करणाऱ्या समितीचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. 1956 मध्ये त्यांनी बौद्ध धर्म स्वीकारला. जातिव्यवस्थेविरोधातील ऐतिहासिक पाऊल म्हणून या घटनेकडे पाहिलं जातं. बीबीसीच्या संग्रहातील बाबासाहेबांच्या ऐतिहासिक भाषणाने या मालिकेची सुरुवात होते.

आपण उत्तम कांबळे यांना भेटत आहे. 

दलित लेखक आणि विचारवंत उत्तम कांबळे हे या मालिकेच्या कथनाचे मुख्य सूत्रधार आहेत. त्यांचे सखोल सामाजिक विश्लेषण, सहज विनोदबुद्धी आणि स्पष्ट मांडणी यांमुळे वैयक्तिक जीवनकथा मोठ्या आणि व्यापक इतिहासाशी सहज जोडल्या जातात.

अपमानाचा सामना

जात ही केवळ विचारांतून नाही, तर रोजच्या जगण्यातूनही अनुभवली जाते. धार्मिक विधी, पाणी, अन्न, शिक्षण, नावं आणि घराचा उंबरठा अशा अनेक गोष्टींमधून जातिभेद जाणवतो. अपमान आणि अवहेलना या क्वचित घडणाऱ्या घटना न राहता, रोजच्या आयुष्याचा भाग बनतात.

India Bhimraya, का?

ऑगस्ट २०२६ मध्ये मित्र आणि कुटुंबीय दिल्लीमध्ये एकत्र आले. इंडिया गेटसमोर उत्तम कांबळे यांनी India Bhimraya या नावाच्या अर्थावर विचार मांडला: आंबेडकरांना केवळ एका अल्पसंख्याक समाजाच्या स्मृतीपुरते मर्यादित न ठेवता भारताच्या सामायिक राजकीय भाषेचा भाग मानणे — हीच कल्पना मालिकेत वारंवार ऐकू येणाऱ्या भीम गीतांनी दीर्घकाळ जिवंत ठेवली आहे.

आम्हाला तुमच्या समर्थनाची गरज आहे

जात हा प्रकल्प पूर्ण करण्यासाठी आम्हाला मदत करा.

शेकडो तासांचे चित्रीकरण, मुलाखती, गाणी आणि संग्रहित दस्तऐवजीकरण आधीच जमा केले आहे. आता हा प्रकल्प सुरू करण्याचे आव्हान नाही, तर या अमूल्य सामग्रीचं ६ भागांमध्ये माहितीपट रूपांतर करायचं आहे.

प्रकल्पाबद्दल

चित्रपट निर्माता

जोएल कबालियों हे युनिव्हर्सिटी ऑफ टूर्स येथे समाजशास्त्रज्ञ असून India Bhimraya या माहितीपटाचे दिग्दर्शक आहेत. महाराष्ट्रातील विदर्भात 20 वर्षांहून अधिक काळ केलेल्या अभ्यासावर त्यांचे काम आधारित आहे. 2009 ते 2013 आणि पुन्हा 2022 ते 2026 या काळात ते नवी दिल्लीतील Centre de Sciences Humaines (CSH) येथे कार्यरत होते.

संस्था

India Bhimraya हा फ्रान्समधील टूर्स शहरात नोंदणीकृत असलेल्या L’Atelier Bhimraya या संस्थेचा प्रकल्प आहे.